Asystent AI podpowiada, a decyzję podejmuje człowiek. Agent sam wykonuje ciąg czynności w kilku systemach: zmienia rekord, zatwierdza wyjątek, uruchamia operację. Ta różnica zmienia ocenę ryzyka bardziej, niż zwykle zakłada się na posiedzeniu zarządu.

Agent rzadko przychodzi jako nowy projekt. Pojawia się w aktualizacji platformy, z której zespół korzysta od lat, na przykład w module obsługi klienta, windykacji albo wykrywania nadużyć. Uprawnienia rosną, choć nikt nie podpisał żadnej decyzji.

Cudze agenty łatwo zablokować, własne trudniej

W październiku JPMorgan zapowiedział, że nie wpuści zewnętrznych agentów AI do obsługi kont detalicznych klientów. Podobne ograniczenia wprowadzają kolejne amerykańskie banki. To jednak agenty klientów, które próbują wejść z zewnątrz. Agenta, którego dostawca wbudował w system samej instytucji, nie da się w ten sposób zatrzymać.

Nadzorcy widzą to samo:

• Rada Stabilności Finansowej w raporcie końcowym z 15 października zaleca, by nadzór człowieka był dopasowany do stopnia autonomii AI.
• Brytyjska FCA zapowiedziała ramy dla agentów, które mają objąć tożsamość agenta, przekazane mu uprawnienia i rozliczalność.
• UKNF, pisząc latem o wykorzystaniu AI w cyberobronie, wprost wskazał bezpieczeństwo agentów i zarządzanie ich uprawnieniami.

W badaniu New Relic 22% firm finansowych przyznało, że ma agentów AI na produkcji bez żadnego monitoringu.

DORA już to obejmuje

Nie trzeba czekać na nowe przepisy. Wystarczą trzy artykuły DORA:

• Art. 28. Podmiot finansowy pozostaje w pełni odpowiedzialny za swoje obowiązki także wtedy, gdy korzysta z usług ICT dostawcy. To, że agent działa w platformie dostawcy, niczego tu nie zmienia.
• Art. 9. Dostęp do zasobów ma być ograniczony do funkcji uzasadnionych i zatwierdzonych. Jeśli konto techniczne agenta pozwala zmienić dane płatnicze, a nikt tego nie zatwierdził, taki dostęp nie spełnia tego wymogu.
• Art. 8 ust. 3. Każda poważna zmiana w procesach lub infrastrukturze wymaga oceny ryzyka (nie dotyczy to mikroprzedsiębiorstw). Funkcja agentowa włączona w aktualizacji jest dobrym kandydatem na taką zmianę.

Do tego dochodzi łańcuch dostaw. Funkcje agentowe często korzystają z modelu innego dostawcy. Jeśli usługa wspiera funkcję krytyczną lub istotną, ten podwykonawca powinien być widoczny w rejestrze informacji.

AI Act nie daje tu dodatkowego czasu. Digital Omnibus przesunął obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III, takich jak ocena zdolności kredytowej, na 2 grudnia 2027 r. DORA stosuje się od stycznia 2025 r.

Pięć pytań przed włączeniem agenta

1. Kto jest właścicielem? Jedna osoba z imienia i nazwiska, nie zespół i nie dostawca.
2. Co agent może zrobić? Potrzebna jest lista czynności, systemów i danych oraz limity, na przykład kwotowe. Agent, który porządkuje reklamacje, nie potrzebuje uprawnienia do zwrotu środków.
3. Czy uprawnienia konta technicznego zgadzają się z tym, co zatwierdzono? Trzeba to sprawdzić przed uruchomieniem funkcji, a nie po nim.
4. Kiedy decyduje człowiek? Przy sprawach nietypowych, trudnych do odwrócenia albo grożących szkodą klientowi. Kolejka wyjątków, na którą nikt nie ma czasu, to po prostu nowa słabość.
5. Czy da się to odtworzyć i wyłączyć? Potrzebny jest zapis, co agent zrobił i na jakiej podstawie. Do tego sprawdzona procedura zatrzymania i plan pracy bez agenta.

Od czego zacząć

Najpierw inwentaryzacja, łącznie z funkcjami agentowymi wbudowanymi w usługi SaaS. Przy najbliższym przeglądzie umowy warto zapytać o nie dostawcę wprost. Dla każdej pozycji wystarczy jednostronicowa karta dopuszczenia: właściciel, proces, systemy, uprawnienia, limity, eskalacja, logowanie i sposób wyłączenia.

Potem test. Proszę wskazać dowolną czynność wykonaną przez agenta i sprawdzić, czy w ciągu godziny da się pokazać, kto ją dopuścił, na jakich zasadach i co zostało zapisane. Jeśli nie, kolejna polityka AI tego nie naprawi.

W Secureside pomagamy przejść ten test na jednym procesie, od konta technicznego po dowody wykonanych operacji.

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2022/2554 (DORA), art. 8 ust. 3, art. 9 ust. 4 lit. c, art. 28 ust. 1: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2022/2554/oj
• Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2956 (rejestr informacji): https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_impl/2024/2956/oj
• Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2025/532 (podwykonawstwo usług ICT wspierających funkcje krytyczne lub istotne): https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2025/532/oj
• Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI), Dz.Urz. UE z 24.07.2026: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=OJ:L_202601744
• Financial Stability Board, Sound Practices for Responsible Adoption of Artificial Intelligence (AI): Final report, 15.10.2026: https://www.fsb.org/2026/10/sound-practices-for-responsible-adoption-of-artificial-intelligence-ai-final-report/
• UKNF, Rekomendacje dla podmiotów rynku finansowego dotyczące wpływu modeli Frontier AI na cyberbezpieczeństwo: https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Rekomendacje_dla_podmiotow_rynku_finansowego_dot_wplywu_modeli_Frontier_AI_na_cyberbezpieczenstwo_99167.pdf
• FCA, wystąpienie J. Rusu z 19.10.2026 (relacja PYMNTS): https://www.pymnts.com/?p=4326360
• Cybernews, JPMorgan blocks outside AI agents from customer accounts, 14.10.2026: https://cybernews.com/security/jpmorgan-chase-blocks-outside-ai-agents/
• New Relic, 2026 Observability Forecast for Financial Services (komunikat prasowy), 20.10.2026: https://newrelic.com/press-release/20261020

Grzegorz Bielecki

vCISO, vCIO i certyfikowany ekspert ds. bezpieczeństwa (CISM, CDPSE, CEH, ISO 27001 Lead Auditor). Od ponad 15 lat wspiera głównie sektor finansowy w budowaniu odporności cyfrowej. Architekt wdrożeń DORA, NIS2\UKSC oraz norm ISO 27001 (SZBI) i ISO 22301 (SZCD). Posiada doświadczenie w projektach zgodności IT przy pozyskiwaniu licencji KIP KNF. Członek ISSA Polska.